หมอผีกับพิธีกรรมความเชื่อดั้งเดิม ชนเผ่าม้งบ้านกิ่วกาญจน์ ต.ริมโขง อ.เชียงของ จ.เชียงราย...

หมอผี ชาวเผ่าม้ง  

   ....เรื่องราวของหมอผี ที่บ้านกิ่วกาญจน์น่าสนใจทีเดียว เนื่องจากเป็นช่วงเทศกาลขึ้นปีใหม่ม้งพอดี เลยมีโอกาสได้ไปคุยกับหมอผีประจำหมู่บ้าน แม้ว่าเทคโนโลยี่จะเปลี่ยนแปลงไปมากแค่ไหน แต่ชาวบ้านที่นี่ก็ยังมีเชื่อเรื่องราวศาสตร์ลี้ลับในเรื่องของการเจ็บไข้ได้ป่วย ที่เชื่อว่าเกิดจากผีทำร้าย ต้องมีผู้ที่ช่วยปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายนี้ออกไป นั่นก็คือหมอผีประจำหมู่บ้าน  เป็นผู้ที่จะทำการรักษาเบื้องต้น



ซึ่งคนที่จะมาเป็นหมอผีก็ต้องเป็นผู้ที่สืบทอดต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งแล้วแต่ว่าผีเจ้าจะเลือกอยู่กับคนใดในตะกูล คนคนนั้นจะไม่สบายต้องมาเป็นหมอผีต่อ โดยทั่วไปหมอผี จะรับรักษาให้กับทุกคนที่ไปขอความช่วยเหลือ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย ไม่ว่าจะเป็นเผ่าม้งหรือบุคคลภายนอก ถ้ารู้สึกไม่สบายก็สามารถไปให้หมอช่วยรักษาได้ 



วิธีการรักษา หมอผีก็จะมีเขาควาย เป็นเครื่องมือประจำตัวที่คอยบอกอาการของคนที่ไม่สบายว่าถูกผีทำร้าย จะแก้ได้อย่างไร ใช้ไก่หรือหมู เป็นเครื่องแก้บน แต่ถ้าผู้ป่วยคนไหนไม่ได้เกิดจากผีทำร้าย หมอผีก็จะให้ไปหาหมอที่โรงพยาบาลแทน 


ช่วงปีใหม่ม้งหมอผีเป็นบุคคลที่มีบทบาทหลายอย่างในหมู่บ้าน เสียดายวันนี้เราไม่มีโอกาสได้เห็นพิธีกรรม เพราะเพิ่งเริ่มต้นวันขึ้นปีใหม่เผ่าม้ง หมอผียังไม่รับทำพิธีกรรมให้กับบุคคลภายนอก  แต่หลังจากวันนี้ไปหากใครสนใจเรื่องราวแบบนี้ก็ไปเที่ยวดูได้ตามบ้านหมอผีในหมู่บ้าน ถามชาวบ้านแถวนั้นดูได้เลย เพราะหมอผีที่นี่มีถึง 9 คน ที่ให้ไปดูเองเพราะเขาไม่ให้ถ่ายรูปครับ แต่ไปดูได้


... หมอผี ชาวเผ่าลาหู่


        ที่หมู่บ้านกิ่วกาญจน์ จะมีอยู่ชนเผ่าอาศัยอยู่รวมกัน นอกจากม้งแล้ว ยังมีชาวลาหู่อีก ซึงอาศัยอยู่ร่วมกันมายาวนาน เมื่อมีเทศกาลปีใหม่ม้ง ก็จะมีเทศบาลปีใหม่ลาหู่ เหมือนกันและจัดในวันเดียวกัน และพิธีกรรมและความเชื่อในเรื่องผีก็จะคล้ายๆกัน มีหมอผีเหมือนกัน จุดประสงค์ของการรักษาชาวบ้านเหมือนกัน


      ดูชาวบ้านแต่ละคนที่นี่เขามีความเชื่อความศรัทธาต่อหมอผีประจำหมู่บ้านที่ตนเองนับถือ หมอผีลาหู่ ก็จะมีลักษณะคล้ายๆกันกับเผ่าม้ง แต่จะต่างกันตรงที่พิธีกรรมเท่านั้น โดยชาวลาหูมีความเชื่อเรื่องผีป่า หรือผีอะไรก็แล้วแต่ที่ทำให้ไม่สบายเจ็บไข้ได้ป่วย จนต้องพาไปรักษากับหมอผีประจำหมู่บ้าน  ซึ่งคนที่รับหน้าที่เป็นหมอผีก็จะมีอุปกรณ์และเครื่องมือศักดิ์สิทธิ์ในการติดต่อกับผีหรือวิญญาญร้าย ทำให้รู้ว่าผีต้องการอะไร ถึงต้องเข้ามาทำร้ายคน หลังจากนั้นก็จะมีการแก้บนด้วยเครื่องเซ่นไหว้ ที่ผีต้องการ เช่น เงินทอง ไก่ หรือหมู เป็นต้น


      การสือทอดตำแหน่งหมอผีของชาวลาหู่ จะต่างจากชาวม้ง ตรงที่ชาวลาหูจะต้องเป็นผู้ชายและสืบสายเลือดมาจากตระกูลเดียวกันกับหมอผี และลูกชายจะต้องรับหน้าที่นี้เมื่ออายุครบ 20 ปี บริบูรณ์และจะปฏิเสธหน้าที่นี้ไม่ได้ เมื่อเจ็บป่วยไม่สบาย จะต้องกลับมาทำหน้าที่สืบทอดตำแหน่งหมอผีประจำหมู่บ้าน ในส่วนของความเชื่อและการรักษาอาการป่วยที่คิดว่าเกิดจากผีทำร้าย ยังคงศรัทธาหมอผี ไม่ว่าจะเป็นเผ่าลาหู่หรือเผ่าม้ง มาจนถึงปัจจุบันนี้



ขอขอบคุณ

ททท.สำนักงานเชียงราย สำหรับทริปการเดินทาง