ทางโครงการวิจัยฯ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย ภายใต้แผนงานน้ำมั่นคง ไม่ท่วม ไม่แล้ง ใน 10 จังหวัด ของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ทีมงานขอฉายภาพน้ำกกให้เห็นชัดๆว่าทำไมเวลาน้ำหลากถึงรุนแรงมากนัก
“แม่น้ำกก” หนึ่งในแม่น้ำสายสำคัญของภาคเหนือตอนบน โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดเชียงราย มีลักษณะทางกายภาพที่โดดเด่นดังนี้:
.
1. ต้นกำเนิดและเส้นทางการไหล
- จุดกำเนิด: มีต้นน้ำอยู่ในทิวเขาผีปันน้ำ บริเวณรัฐฉาน ประเทศเมียนมา
- ทิศทางการไหล: ไหลจากประเทศเมียนมาเข้าสู่ประเทศไทยที่ อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้นไหลผ่าน อำเภอเมืองเชียงราย และ อำเภอเวียงชัย ก่อนจะไหลไปสืบเนื่องลงสู่ แม่น้ำโขง ที่อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย
- ความยาว: ความยาวรวมตลอดทั้งสายประมาณ 285 กิโลเมตร โดยเป็นระยะทางที่ไหลผ่านประเทศไทยประมาณ 130 กิโลเมตร
.
2. ลักษณะลำน้ำและภูมิทัศน์ (Geomorphology)
- ช่วงต้นน้ำ (แม่อาย – เชียงราย): สายน้ำไหลผ่านโตรกเขาและแนวกระแสน้ำคดเคี้ยว มีเกาะแก่ง หินร่องน้ำ และหาดทรายเป็นระยะ เหมาะแก่การล่องเรือท่องเที่ยวและล่องแพ
- ช่วงปลายน้ำ (เมืองเชียงราย – เชียงแสน): เมื่อเข้าสู่เขตเมืองเชียงราย ลำน้ำจะขยายกว้างขึ้น พื้นที่สองฝั่งกลายเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ (Floodplain) ที่มีความอุดมสมบูรณ์ กระแสน้ำไหลช้าลงจนกระทั่งสืบเนื่องเข้าสู่แม่น้ำโขง
3. ลุ่มน้ำและลำน้ำสาขา มีพื้นที่ลุ่มน้ำรวมประมาณ 10,700 ตารางกิโลเมตร (นับรวมทั้งในเมียนมาและไทย)
- ลำน้ำสาขาที่สำคัญ: แม่น้ำฝาง, แม่น้ำลาว, แม่น้ำกรณ์ ซึ่งทำหน้าที่รองรับน้ำจากเทือกเขาโดยรอบเข้าสู่สายหลัก
4. ลักษณะทางอุทกวิทยาและภูมิอากาศ
- ปริมาณน้ำ: มีน้ำไหลตลอดทั้งปี โดยจะได้รับน้ำมากในช่วงฤดูมรสุม (สิงหาคม – ตุลาคม) ซึ่งอาจเกิดน้ำท่วมฉับพลันหรือน้ำล้นตลิ่ง ในพื้นที่ที่ราบลุ่มการเปลี่ยนแปลง (มีนาคม – พฤษภาคม) ระดับน้ำจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด จนปรากฏหาดทรายและเกาะแก่งกลางแม่น้ำหลายแห่ง ลักษณะทางกายภาพของแม่น้ำกกจึงไม่เพียงแต่กำหนดทิศทางการตั้งถิ่นฐานและเกษตรกรรมของชาวเชียงราย แต่ยังส่งเสริมด้านการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและการขนส่งทางน้ำมาตั้งแต่อดีต
ข่าว ระบบเตือนภัยและแนวทางป้องกันน้ำท่วมในเขตเมือง จังหวัดเชียงราย
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
